De mate blog

De uitdrukkingen van mate, uitgelegd in minder dan 5 minuten

Alexis Alexis · Fondateur d'YVY Maté Mis à jour le 4 min de lecture
mate woordenlijst YVY Maté

L'essentiel

  • Yerba, bombilla, kalebas: het basistrio dat elke matero als eerste leert
  • Montañita, cebador, mate lavado: de woorden van het ritueel van bereiden en delen
  • Amargo of dulce, con palo of sin palo: het vocabulaire om jouw yerba te kiezen
  • Guampa, cuia, tereré, cocido: elk Zuid-Amerikaans land heeft zijn eigen matedialect

De wereld van mate zit boordevol uitdrukkingen en woorden die op het eerste gezicht behoorlijk cryptisch kunnen klinken voor niet-ingewijde liefhebbers.

Maar goed, wat is een bombilla? Wat is een kalebas? Of wat is een matero?

De mate-accessoires

Kalebas:

De kalebas is een van de belangrijkste hulpmiddelen om yerba mate te drinken. Het is namelijk de houder waarin de Zuid-Amerikaanse drank trekt.

Bombilla:

De bombilla (of materietje) is het hulpmiddel waarmee je het water uit de kalebas opzuigt. Hij doet dienst als rietje en als filter. Hij kan gemaakt zijn van rvs, aluminium, alpaca, massief zilver of zelfs goud!

Wil je met alles erop en eraan beginnen? Ontdek dan onze complete sets: het Ontdekpakket, de Keramiekset, de Torpedoset, de Camioneroset of de Rvs-set Termolar.

Bomba:

De bomba lijkt op de bombilla, maar heeft een rond uiteinde. Je vindt hem vooral in Brazilië voor het drinken van chimarrão.

Bombillon:

De bombillon is ook een bombilla, maar kleiner en lichter. Hij is beter geschikt voor kleine kalebassen.

Kalebasvrucht:

De kalebasvrucht is de vrucht waaruit de kalebas wordt gemaakt.

Mate:

De mate (zonder accent) is de kalebas. Die benaming is heel gangbaar in Spaanstalig Latijns-Amerika.

Thermosfles:

De thermosfles voor mate is de fles waarin je het hete (of ijskoude) water bewaart. Je gebruikt hem ook om het water in je kalebas te schenken.

Guampa:

De guampa lijkt op de kalebas en is gemaakt van een kalfs- of stierenhoorn. Die benaming wordt in Paraguay gebruikt, omdat hij beter past bij tereré - de lokale koude drank.

Cuia (Braziliaanse kalebas voor chimarrão):

De cuia is een speciale kalebas uit Brazilië. De houder is dezelfde als die van de kalebas voor mate.

Matera:

De matera is de matetas. Daarin zitten meestal:

matera mate

Een matera of draagtas

Virola, boca:

De boca, oftewel de mond, is de beslagring van rvs of alpaca rond de kalebas.

Alpaca:

Alpaca, ook wel Duits zilver genoemd, is het metaal dat in Zuid-Amerika het meest wordt gebruikt voor de beslagring van de “boca” (de mond), maar ook voor het maken van de bombilla.

De bereidingen van mate

Tereré:

Dat is de koude mate! In Paraguay wordt de infusie namelijk meestal gedronken met heel koud of zelfs ijskoud water.

Lavado:

“Lavado” staat voor uitgewassen blaadjes: de yerba heeft al getrokken en heeft geen smaak meer.

Je kalebas cureren:

Je kalebas cureren is het proces waarmee je een nieuwe kalebas voorbereidt vóór het eerste gebruik.

Cebador:

De cebador is degene die de yerba mate klaarmaakt. Hier lees je hoe je een mate bereidt op traditionele wijze, als een echte cebador!

Matear:

Matear is het Spaanse werkwoord voor “een mate drinken”.

Matero:

Matero betekent “liefhebber van yerba mate”. Wie de Zuid-Amerikaanse infusie drinkt, is dus een matero.

Montañita:

De montañita is het bergje dat je vormt tijdens de bereiding van de traditionele mate.

Het kuiltje:

Het kuiltje is de ruimte tegenover de montañita die het hete water opvangt terwijl de mate op traditionele wijze trekt.

Gaúcho:

Een gaúcho is de typische Argentijnse, Braziliaanse en Uruguayaanse cowboy. Deze ruiters hoeden het vee op de pampa, de Zuid-Amerikaanse vlakten.
Ze drinken enorm veel yerba mate en staan symbool voor het delen en de gezelligheid die eigen zijn aan deze gemeenschap.

De soorten mate

Sin Palo of Despalada:

Rechtstreeks uit het Spaans vertaald als “zonder steeltjes”, bestaat de sin palo uitsluitend uit blaadjes en/of poeder. Yerba sin palo is zachter dan con palo.

Con palo:

De con palo is de yerba “met steeltjes”: intenser en bitterder dan de sin palo.

Chimarrão:

Chimarrão is een yerba uit Brazilië. Deze zeer poederachtige yerba verschilt van de andere die in de rest van Latijns-Amerika worden gedronken.

chimarrao mate

De chimarrão, populaire drank in het zuiden van Brazilië

Polvo:

Polvo is een Spaans woord dat “poeder” betekent. Polvo is de meest gedronken soort yerba mate in Uruguay. We noemen die de Uruguayaanse snit. Het poeder geeft de infusie een sterke bitterheid.

Mate Cocido:

Dit is een manier om yerba te drinken zonder kalebas en bombilla. Je gebruikt dan de spullen die je voor koffie of thee gebruikt, zoals theezakjes, de cafetière met pers, het thee-ei en een filter, maar vooral ook onze natuurlijke mate theezakjes

Amargo:

Mate amargo is bitter, oftewel sterk.

Yerba mate:

Dat is de Zuid-Amerikaanse plant die voor de infusie wordt gebruikt. Ook wel Ilex paraguariensis genoemd: haar blaadjes worden gebruikt voor de bereiding van de warme drank.

Gerijpte mate:

Gerijpte mate is een groene yerba die onder heel bijzondere omstandigheden wordt bewaard om de smaken te concentreren. Het rijpen brengt noten van schaalvruchten en versterkt de bitterheid.

Gebrande mate:

Net als cacao of koffiebonen heeft gebrande mate een brandingsproces ondergaan op lage temperatuur en gedurende korte tijd.

Groene mate:

Groene mate is een vers geoogste yerba. Weinig bitter en plantaardig, deze yerba komt dicht bij de smaak van groene thee. Hij is perfect voor wie de voordelen van deze warme drank zoekt, maar niet de bitterheid ervan.

Zin om de profielen te vergelijken? Onze Groene Mate, onze 24 maanden Gerijpte Mate en onze Gebrande Mate.

Questions fréquentes

Wat betekent « cebador »?
De cebador is degene die de mate zet en rondserveert: hij giet het water, drinkt de eerste mate — de bitterste — en laat dan de kalebas rondgaan. In het Zuid-Amerikaanse ritueel is dat een volwaardige gastheerrol, met eigen codes en eer.
Wat betekent een « gewassen » mate (lavado)?
Een gewassen mate is een yerba die na veel opgietingen al zijn smaak heeft afgegeven: het water komt er zowat smaakloos uit. Dat is het signaal om de kalebas te legen en verse yerba te nemen — geen enkele matero serveert een mate lavado aan zijn gasten.
Wat is het verschil tussen een guampa en een kalebas?
De guampa is het traditionele vat voor de Paraguayaanse tereré, historisch uit een runderhoorn gesneden, terwijl de kalebas uit kalebasvrucht die van de warme mate is. Zelfde principe, zelfde bombilla — alleen het materiaal en de geserveerde drank verschillen.

Zin om een uitzonderlijke biologische mate te proeven?

Ontdek onze yerbas, rechtstreeks geselecteerd bij onze producenten die zich inzetten voor agroforestry, en biologisch gecertificeerd.

Ontdek de winkel