De mate blog

Mate: een reis door zijn geschiedenis en oorsprong

Alexis Alexis · Fondateur d'YVY Maté Mis à jour le 3 min de lecture
geschiedenis en oorsprong van yerba mate

L'essentiel

  • De Guaraní gebruikten het mateblad al ruim voor de komst van de Europeanen
  • De jezuïeten maakten de mateteelt in de 17e eeuw tot cultuurgewas en brachten de handel op gang
  • Als nationale drank van Argentinië, Paraguay en Uruguay bepaalt mate het ritme van het sociale leven
  • Vandaag verovert mate Europa — de cirkel van vijf eeuwen is rond

Mate, de iconische drank van Zuid-Amerika, is veel meer dan zomaar een infusie. Hij belichaamt een rijk cultureel erfgoed, waarin eeuwenoude legendes, rituele tradities en economische krachten samenkomen.
Ontdek samen met ons de oorsprong, de ontwikkeling en het belang dat mate vandaag nog altijd heeft.

De geschiedenis van mate

geschiedenis van mate

Het prille begin van de yerba mate-plantages

De geschiedenis van yerba mate begint in Zuid-Amerika, in het hart van het Guarani-volk, een inheemse bevolkingsgroep die verspreid leeft over gebieden in Brazilië, Argentinië, Paraguay, Uruguay en Bolivia.

Volgens de Guarani-traditie werden de blaadjes van yerba mate gekauwd of opgegoten in een kalebas. De natuurlijke deugden van de plant hielpen de drinkers om het ruwe klimaat en de vermoeidheid te weerstaan. Ze werd vooral gebruikt tijdens lange tochten door de Andes of bij het verweiden van het vee.

Meer dan alleen een drank was yerba een echt ritueel binnen de Guarani-cultuur. De boom was heilig en gold als een geschenk van de goden. Naast de vele voedings- en geneeskrachtige voordelen was hij een spiritueel element van de Guarani-cultuur.

Mate of "jezuïetenthee"

In de 16e eeuw krijgt mate thee met de komst van de jezuïeten een heel andere dimensie en gaat de drank de wereld over. De productie wordt georganiseerd en geïntensiveerd onder toezicht van de missionarissen, waardoor zij er rijk van worden.

Daarna breiden de jezuïeten het gebruik uit over het hele gebied van de conquistadores, maar zelf drinken zij de mateblaadjes vooral uit kleine theezakjes. Daarom wordt mate ook vaak jezuïetenthee genoemd.

jezuïetenthee mate

De legende van de Guarani

Talloze verhalen bouwen mee aan de stevige reputatie van yerba mate. Moreau de Tours, destijds een in heel Europa beroemd arts, tekent een verhaal op dat die legende voedt: ontdekkingsreizigers zouden meer dan een week in het bos hebben overleefd door zich uitsluitend met yerbablaadjes te voeden*.

Terug op het Europese vasteland prijzen de jezuïeten mate aan als een wonderbaarlijke drank die vermoeidheid verjaagt en de hele dag door een goed humeur brengt.

Ze begonnen ook aan diepgaand onderzoek naar de plant. Dat onderzoek legde de geheimen van de teelt van yerba mate bloot. Helaas raakten die net zo snel weer verloren.

Al gauw bleek namelijk dat mate alleen gedijt in bepaalde streken van Zuid-Amerika. Pas veel later, in de loop van de 20e eeuw, kwamen er nieuwe technieken waarmee de teelt van de struik kon worden aangepast, zoals we die vandaag kennen.

Vanaf de 17e eeuw namen de Spanjaarden het drinken van de blaadjes geleidelijk over, meestal op traditionele wijze met een matekalebas en een bombilla.

*Bron: « Le Mate, étude historique, chimique et physiologique. » A. Moreau de Tours - 1908

Mate, de iconische drank van Zuid-Amerika

biologische mateboom

Ilex paraguariensis of mate

Uit de hulstfamilie komt yerba mate, een plant die endemisch is in het centrale deel van Zuid-Amerika. Om helemaal tot ontwikkeling te komen heeft deze struik veel vocht nodig, een bepaalde hoogteligging en een zeer vruchtbare bodem. Daarom wordt hij vooral in Argentinië, Paraguay en het zuiden van Brazilië geteeld.

De buitengewone eigenschappen van deze infusie en haar rol als drager van sociale verbinding maken haar populair tot ver buiten die 3 landen.

Zo is yerba bijzonder populair in Syrië en Libanon (vooral binnen de Druzische gemeenschap), met een gezamenlijke consumptie van 42.000 ton. Het drinken van de plant verspreidde zich en werd populair in de 19e eeuw door de vele emigratiegolven naar Argentinië, Bolivia en Uruguay.

Vandaag wordt deze plant wereldwijd volop gedronken, zowel thuis als op het werk.

Wij hebben ons toegelegd op de teelt van biologische mate, om je de beste infusiekwaliteit te kunnen bieden!

En wil je de traditie op jouw beurt voortzetten? Onze complete sets bevatten alles wat het ritueel vraagt: Mate Set Ontdekking, Keramiek Set, Torpedo Set of Rvs Set Termolar — en voor liefhebbers van thee uit zakjes de Geschenkdoos Ontdekking met 42 zakjes.

Questions fréquentes

Wie heeft mate ontdekt?
De Guaraní-volkeren, lang voor de komst van de Europeanen: ze kauwden op het blad van Ilex paraguariensis en lieten het trekken om zijn stimulerende werking, en schreven het een goddelijke oorsprong toe. De Spaanse kolonisten en later de jezuïeten maakten er vervolgens een grootschalige teelt en handel van.
Welke rol speelden de jezuïeten in de geschiedenis van mate?
Een beslissende rol: in de 17e eeuw slaagden hun missies erin Ilex paraguariensis te domesticeren — een botanische prestatie — en echte plantages op te zetten. Mate werd een belangrijk handelsproduct in de regio, tot het zelfs de thee van de Engelsen beconcurreerde.
Waarom is mate zo belangrijk in Zuid-Amerika?
Omdat het meer is dan een drank: de kalebas die van hand tot hand gaat, is een sociaal ritueel, een teken van gastvrijheid en verbondenheid. In Argentinië, Uruguay of Paraguay drink je mate met familie, met vrienden, op het werk — een aangeboden mate weigeren doe je gewoon niet.

Zin om een uitzonderlijke biologische mate te proeven?

Ontdek onze yerbas, rechtstreeks geselecteerd bij onze producenten die zich inzetten voor agroforestry, en biologisch gecertificeerd.

Ontdek de winkel