Alexis · Fondateur d'YVY Maté
Yerba mate is een plant uit de hulstfamilie en endemisch in het centrale deel van Zuid-Amerika. De teelt vraagt om vakmanschap en om heel specifieke omstandigheden om te kunnen gedijen.
Welke omstandigheden zijn er nodig om biologische mate te telen? Groeit mate ook in Nederland? En welke beloftes doen wij bij de teelt van onze yerba mate?
De teelt van mate
Een mateteelt in agroforestry
Vaak verward met thee of matcha: yerba mate is een energiegevende drank van opgegoten matebladeren, ook wel “Ilex paraguariensis” genoemd.
Mate is een struik die in symbiose met zijn omgeving groeit en die heel specifieke omstandigheden nodig heeft. De boom draagt de weldaden van zijn natuurlijke leefgebied in zich. Zijn groei hangt af van de vochtigheid, het bodemtype, de luchtvochtigheid en de blootstelling aan de zon… en daarom geeft elk bedrijf, elke producent en elke matefamilie een unieke smaak aan de infusie.
Wil je begrijpen hoe die factoren de kwaliteit en de smaak van mate beïnvloeden? Lees dan ons artikel "4 factoren die de smaak van biologische mate beïnvloeden".
Je begrijpt het al: het is niet mogelijk om mate bij jou thuis in Nederland te telen, maar met een beetje geduld zie je thuis toch een klein struikje groeien!
Een industriële productie
Vandaag verloopt een groot deel van de mateproductie industrieel. De uitbreiding van de landbouw in bepaalde yerba-materegio's heeft natuurlijke landschappen ingrijpend veranderd.
In die context dient het gebruik van kunstmest en chemische middelen om de productie te optimaliseren en de opbrengsten te verhogen, zodat er yerba tegen een scherpe prijs aangeboden kan worden.
Die werkwijzen kunnen de bodemkwaliteit veranderen en het milieu beïnvloeden. Bovendien kan het oogsten van de bladeren vóór ze volledig rijp zijn leiden tot een lager gehalte aan natuurlijke suikers en tot meer bitterheid.
Dat gezegd hebbende: er bestaan ook initiatieven in de biologische en duurzame landbouw.
Onze inzet
Bij YVY wilden we tegen die teeltmethodes ingaan door ons te verbinden aan een biologische en eerlijke productie. Dat project past in de strijd tegen ontbossing.
Onze producenten telen de yerba in agrobos, dus midden in de biodiversiteit. Zo haalt de struik alle voedingsstoffen die hij voor zijn groei nodig heeft en ontwikkelt hij een heel andere smaak.
Die teelt in de schaduw werkt rechtstreeks door in de smaak van de bladeren en geeft ze een smaakcomplexiteit. Om de twee jaar oogsten we (zodra de bladeren hun volle rijpheid hebben bereikt). Deze teeltmethode staat garant voor een drastische vermindering van de bitterheid in de bladeren en voor een authentieke smaak.
Na de oogst worden de bladeren voorgedroogd (de stap van de sapecado) in een brandende draaitrommel, voordat het drogen begint. Die droogstap is heel belangrijk en bepaalt mee de smaak van het eindproduct.
Wij kiezen voor droging zonder rook op horizontale banden met constante warmte. Deze droging zonder rook heeft een dubbel voordeel: ze verbetert de smaak van de infusie en levert geen enkel kankerrisico op.
De yerba-matebladeren aan de boom
De nuances van mate
Mate bestaat in verschillende varianten, allemaal afkomstig van groene mate, maar elk met eigen aroma's en smaakkenmerken.
De Groene Mate
De Biologische Groene Mate is zacht en plantaardig. Met weinig bitterheid is hij perfect voor liefhebbers van groene thee die van de deugden van de plant willen profiteren.
Hij biedt een authentieke en verkwikkende smaak die de natuurlijke frisheid van de plant naar voren brengt.
De Gerijpte Mate
Dit is de meest verbreide yerba van Zuid-Amerika.
De Biologische Gerijpte Mate onderscheidt zich door een uitgesproken intensiteit en een subtiele bitterheid. Tijdens twee jaar rijping concentreert de plant haar natuurlijke aroma's, met in de afdronk een verrassend boeket van noten.
De Gebrande Mate
Er zijn talloze alternatieven, waaronder één die speciaal voor koffieliefhebbers is gemaakt: de Gebrande Mate.
Na het branden op lage temperatuur krijgt deze biologische yerba een heel eigen smaak – die dicht in de buurt komt van de textuur van een lichte koffie. Je proeft geroosterde tonen, chocolade en karamel.
We raden deze infusie aan aan het einde van de maaltijd om de spijsvertering te helpen en de lichte “dip” na het eten te vermijden.
