Czy yerba mate jest szkodliwa?

Yerba mate, jako nowy napój, jest wciąż źle rozumiana.

Z jednej strony czyta się czasem, że 50 g yerba mate odpowiada 500 papierosom albo nawet że ten napój niesie ryzyko raka.

Z drugiej strony czyta się, że yerba mate ma wiele właściwości zdrowotnych.

Ale w takim razie jakie zagrożenia dla zdrowia niesie yerba mate?

Krótka odpowiedź: nie, yerba mate nie jest niebezpieczna dla zdrowej osoby dorosłej, która pije ją z umiarem. Mimo to warto zatrzymać się przy trzech kwestiach: kofeinie, sposobie suszenia yerby i temperaturze, w jakiej się ją pije.

Zagrożenia związane z yerba mate

Kofeina

Ten południowoamerykański napój ma pewną zawartość kofeiny. Jest zresztą jednym z najczęściej pitych napojów z kofeiną na świecie.

Kofeina działa pobudzająco na mózg. Poprawia zdolność do wykonywania wytrzymałościowych zadań fizycznych, a także zadań poznawczych. Często mówi się, że kofeina „budzi”, ze względu na jej pobudzające działanie.

Oczywiście nadmierne spożycie kofeiny może wywoływać nieprzyjemne objawy, takie jak:

• Bóle głowy
• Drżenie
• Zaburzenia snu
• Niepokój
• Przyspieszenie i nieregularność bicia serca

Nadmiar tej substancji może stwarzać dla człowieka kilka zagrożeń, zarówno krótkoterminowych, jak i długoterminowych.

Oczywiście yerba mate nie jest wyjątkiem od reguły zagrożeń dotyczących kofeiny. Jej zawartość jest mniej lub bardziej wysoka, w zależności od uprawy yerba mate.

Dla orientacji: Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) ocenia, że zdrowa osoba dorosła może spożywać do 400 mg kofeiny dziennie i 200 mg w jednej porcji bez żadnego problemu. Zawartość kofeiny w yerba mate zależy od yerby, ilości liści i liczby zalań matero. Dla ostrożności radzimy Ci nie przekraczać ilości 80 g yerba mate dziennie (około 3 matero), rozłożonych w ciągu dnia i z uwzględnieniem innych źródeł kofeiny: kawy, herbaty, napojów gazowanych.

Suszenie

W zależności od sposobu uprawy yerba mate po zbiorze jest suszona z dymem albo bez dymu.

W procesie suszenia z dymem yerba mate wchodzi w kontakt z niebezpiecznymi cząsteczkami zwanymi wielopierścieniowymi węglowodorami aromatycznymi (WWA). Cząsteczki te uwalniają się przy spalaniu drewna i stwarzają zagrożenie dla zdrowia.

Stąd właśnie wzięło się słynne porównanie z papierosami: analizy wykazały obecność WWA w niektórych yerba mate suszonych dymem. Nie dotyczy ono yerby suszonej gorącym powietrzem, a picie naparu i tak nie ma nic wspólnego z wdychaniem dymu.

Na szczęście wybraliśmy niewędzoną yerba mate BIO, suszoną gorącym powietrzem: proces dłuższy i droższy, ale mający ogromny wpływ na jakość yerby i jej smak w naparze.

Suszenie yerba mate bez dymu to:

• 110 °C przez 3 godziny
• Przewodzenie ciepła dzięki gorącemu powietrzu wdmuchiwanemu w metalowe rury
• Bez kontaktu z dymem, a więc bez WWA powstających podczas spalania

Suszenie yerba mate bez dymu

Temperatura picia

To tutaj leży prawdziwy punkt, na który trzeba uważać. W 2016 roku Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC, agencja WHO) zaklasyfikowała bardzo gorące napoje, powyżej 65 °C, jako „prawdopodobnie rakotwórcze dla ludzi” (grupa 2A), na podstawie badań, które wiążą ich picie z rakiem przełyku. Yerba mate, której nie pije się bardzo gorącej, nie jest natomiast klasyfikowana jako rakotwórcza (grupa 3). Innymi słowy: ryzyko bierze się z temperatury, a nie z rośliny… i dotyczy również herbaty i kawy!

Temperatura zaparzania to ważny czynnik przy przygotowaniu yerba mate, zalecamy temperaturę między 70 a 80 °C.

Zwróć więc uwagę, żeby odczekać kilka minut przed wlaniem naparu do matero albo do filiżanki, żeby nie poparzyć liści, a także przed samym wypiciem yerba mate.

Kto powinien ograniczyć yerba mate?

Te same osoby, co w przypadku kawy: kobiety w ciąży lub karmiące piersią (EFSA zaleca, by nie przekraczać 200 mg kofeiny dziennie ze wszystkich źródeł), dzieci i młodzież. W razie wątpliwości zapytaj o zdanie swojego lekarza.

Yerba mate i jej właściwości

Jak widzisz, yerba mate daje przede wszystkim korzyści. Ryzykowne picie polega, jak zawsze, na nadmiarze. Opisujemy je szczegółowo, wraz z ich ograniczeniami i naszymi źródłami, na stronie właściwości yerba mate.

Co więcej, naturalne połączenie teobrominy i kofeiny obecne w liściach yerba mate czyni z tej rośliny idealny kompromis między herbatą a kawą. Oto kilka właściwości yerba mate:

• Działanie pobudzające dzięki kofeinie.
• Polifenole, taniny, minerały i witaminy z grupy B.
• Zawartość antyoksydantów porównywalna z zieloną herbatą, a według niektórych pomiarów nawet wyższa.
• Bardziej stopniowe uwalnianie kofeiny, które wiele osób uważa za przyjemniejsze niż w przypadku kawy.

Picie tego gorącego napoju z Ameryki Południowej daje wyjątkowe efekty i otwiera się dziś na jak najszersze grono, zwłaszcza dzięki coraz bardziej jakościowej ofercie yerba mate, która burzy wszystkie stereotypy na temat smaku yerba mate i jej goryczy.

Sportowcy, pracujący i aktywni: yerba mate pomaga Ci rozwijać skrzydła w intensywne dni i odzyskać energię potrzebną na kolejne.

Różne możliwości picia yerba mate, w saszetkach, w matero albo w zaparzaczu do herbaty, pozwalają każdemu wpisać tę roślinę w swoją rutynę.

Picie z kubka do yerba mate

Podsumowując: yerba BIO suszona bez dymu, woda o temperaturze 70–80 °C i rozsądne picie, a yerba mate można pić ze spokojną głową.

Przeczytaj także

• Właściwości yerba mate
• Alarm pestycydowy: których marek yerba mate unikać i jak wybierać?
• Yerba mate barbacuá: czy tradycyjne suszenie jest groźne?

Źródła: EFSA, kofeina (opinia naukowa z 2015 r.); IARC/WHO, komunikat nr 244 z 15 czerwca 2016 r. o kawie, yerba mate i bardzo gorących napojach.