Herbata i yerba mate to dwa popularne napoje, które mają podobne cechy i właściwości, ale pod wieloma względami też się różnią. Często myśli się, że yerba mate należy do rodziny herbat, ale nic z tych rzeczy!
Zobaczymy, jakie są główne różnice między herbatą a yerba mate. Skąd pochodzą obie rośliny? Jakie są właściwości herbaty i yerba mate? Jakie są różnice w smaku i w sposobach parzenia?
Pochodzenie herbaty i yerba mate
Herbata pochodzi z Chin i jest pita od ponad 4000 lat. Według legendy herbatę odkrył chiński cesarz Shen Nong, uważany za ojca chińskiego rolnictwa i chińskiej medycyny. Pewnego dnia, gdy pił gorącą wodę, do jego filiżanki wpadły liście krzewu herbacianego i zaparzyły się w wodzie, dając w ten sposób początek herbacie.
Herbata szybko stała się bardzo popularna w Chinach i trafiła do innych krajów Azji, zwłaszcza do Japonii, Korei i Indii. Dziś jest pita na całym świecie i należy do najpopularniejszych napojów na świecie.
Yerba mate była pita przez rdzenne ludy regionów Ameryki Południowej od stuleci i stała się szczególnie popularna w Argentynie, Paragwaju i Brazylii. Pije się ją zwykle z matero zwanego „mate”, a często jest dzielona z przyjaciółmi albo z rodziną podczas towarzyskich spotkań.
Herbata i yerba mate: dwie różne rośliny
Herbatę wytwarza się z liści rośliny Camellia sinensis, natomiast yerba mate powstaje z liści rośliny Ilex paraguariensis.
Camellia sinensis to gatunek rośliny z rodziny herbatowatych (Theaceae), pochodzący z Azji Wschodniej. To krzew o wiecznie zielonych liściach, który może osiągać kilka metrów wysokości. Uprawia się ją głównie po to, żeby produkować herbatę, którą otrzymuje się z jej suszonych liści zaparzanych w gorącej wodzie.
Istnieje kilka odmian Camellia sinensis, które różnią się smakiem i aromatem, a także warunkami uprawy, do jakich są przystosowane. Na przykład odmiana sinensis uprawiana jest głównie w Chinach i w Indiach, natomiast odmiana assamica uprawiana jest głównie w Indiach i w Afryce Wschodniej. Liście obu tych odmian wykorzystuje się do produkcji różnych rodzajów herbaty, takich jak herbata zielona, herbata czarna i herbata oolong.

Plantacja herbaty
Ilex paraguariensis to gatunek krzewu albo niewielkiego drzewa z rodziny Aquifoliaceae, pochodzący z Ameryki Południowej. Drzewo to nazywa się powszechnie „mate”, „yerba mate” albo „herbata mate”. Uprawia się je głównie w Argentynie, Paragwaju i Brazylii dla jego liści, a jest ono endemiczne dla tego regionu.

Plantacja yerba mate
Smak i aromat herbaty i yerba mate
Herbata i yerba mate mają dość różne smaki. Herbata ma na ogół smak bardziej subtelny i delikatny, z nutami aromatycznymi, które zmieniają się w zależności od rodzaju herbaty i metod produkcji.
Yerba mate ma natomiast smak bardziej wyrazisty i ziemisty. Może mieć nuty orzecha laskowego, czekolady albo bardzo roślinne, w zależności od marki, metod produkcji i rodzaju yerba mate. Yerba mate bywa też kojarzona ze smakiem, który potrafi być trochę gorzki.
Ogólnie herbatę uważa się za bardziej orzeźwiającą, natomiast yerba mate jest często postrzegana jako bardziej energetyzująca i pobudzająca.

Parzenie yerba mate w matero
Sposób parzenia
Yerba mate to napar przygotowywany z liści krzewu Ilex paraguariensis, który rośnie głównie w Ameryce Południowej. Żeby zaparzyć yerba mate:
- Najpierw trzeba podgrzać wodę do 70-80 stopni Celsjusza.
- Następnie wsypuje się liście yerba mate do matero zwanego „tykwą” i zalewa je gorącą wodą.
- Zostawia się je do naciągnięcia na kilka minut, a potem pije się napar przez filtrującą słomkę zwaną „bombilla”.
Yerba mate można też parzyć tak samo jak herbatę, na przykład zaparzając saszetkę w kubku.
Herbata natomiast to napar przygotowywany z liści krzewu herbacianego (Camellia sinensis). Żeby zaparzyć herbatę, używa się suszonych liści:
- Zaczyna się od podgrzania wody do około 70-80 stopni Celsjusza (wszystko zależy od rodzaju herbaty)
- Wsypuje się liście herbaty albo wkłada saszetki do dzbanka lub do kubka.
- Zostawia się je do naciągnięcia na kilka minut
- Można wypić napar albo przelać go do innego kubka, żeby go wypić. Czas parzenia może się różnić w zależności od użytego rodzaju herbaty i od osobistych upodobań.
Istnieje wiele odmian herbaty i yerba mate, o zróżnicowanych smakach i aromatach. Obie można przygotować z cukrem albo bez i z mlekiem albo bez, zależnie od preferencji każdej osoby.
Właściwości herbaty i yerba mate
Herbata i yerba mate są znane ze swoich właściwości pobudzających, ale yerba mate zawiera większą ilość kofeiny niż herbata.
Herbata zawiera na ogół mniej kofeiny niż yerba mate, choć zależy to od użytej odmiany herbaty i yerba mate oraz od sposobu parzenia. Herbata może zawierać od 15 do 60 mg kofeiny na filiżankę, natomiast yerba mate może jej zawierać od 100 do 175 mg.
